पूजेनंतरही श्रद्धेचा सन्मान : पवित्र मूर्तींच्या योग्य विसर्जनाची गरज
पुणे: शहरात अनेक ठिकाणी भगवान गणेश किंवा देवी लक्ष्मी यांच्या तुटलेल्या मूर्ती झाडाखाली, रस्त्याच्या कोपऱ्यांवर किंवा कधीकधी नदीकाठाजवळ ठेवलेल्या दिसतात. हे सहसा अनादराने केलेले नसते. उलट, अनेक भक्तांना पवित्र मूर्ती कचऱ्यात टाकणे योग्य वाटत नाही, म्हणून श्रद्धेने त्या अशा ठिकाणी ठेवतात. मात्र अशा प्रकारे मूर्ती ठेवण्यामागे श्रद्धा असली तरी योग्य व्यवस्थेअभावी त्या मूर्तींचा अनवधानाने अनादर होत असल्याचे सामाजिक कार्यकर्ते सचिन भोसले यांनी सांगितले.
योग्य आणि सन्मानपूर्वक विसर्जनासाठी स्पष्ट व्यवस्था नसल्यामुळे या मूर्ती अनेकदा उन्हा-पावसात, धुळीत आणि येणाऱ्या-जाणाऱ्या लोकांच्या वर्दळीत राहतात. त्यामुळे नकळत त्या मूर्तींचा सन्मान कमी झाल्यासारखे वाटते. काही वेळा नियोजित व्यवस्थेबाहेर नद्यांमध्ये मूर्ती विसर्जित केल्या जातात, ज्यामुळे पर्यावरण आणि जलस्रोतांवरही परिणाम होऊ शकतो. याबाबत बोलताना सामाजिक कार्यकर्ते सचिन भोसले यांनी सांगितले की, श्रद्धेचा सन्मान राखत पर्यावरणपूरक आणि सुसंगत व्यवस्था उभारणे ही आजची गरज आहे.
गणेशोत्सवाच्या काळात पुणे महानगरपालिका शहरभर कृत्रिम विसर्जन टाक्या आणि मूर्ती संकलन केंद्रे उभारते. त्यामुळे नागरिकांना मूर्ती सन्मानाने सुपूर्द करता येतात आणि पर्यावरणपूरक विसर्जनाची व्यवस्था होते. मात्र, अशा सुविधा बहुतांश वेळा फक्त उत्सवाच्या काळातच उपलब्ध असतात. त्यामुळे वर्षभर उपलब्ध राहतील अशी कायमस्वरूपी “मूर्ती समर्पण केंद्रे” (Idol Surrender Centres) सुरू करण्याचा विचार नागरी प्रशासनाने करावा, अशी मागणी सामाजिक कार्यकर्ते सचिन भोसले यांनी केली आहे.
अशा उपक्रमांची अंमलबजावणी झाल्यास शहरात अनेक सकारात्मक परिणाम दिसू शकतात:
१) धार्मिक श्रद्धेचे जतन
पूजा संपल्यानंतरही पवित्र मूर्तींचा सन्मान आणि पवित्रता कायम राखली जाईल.
२) स्वच्छ आणि सन्माननीय सार्वजनिक जागा
मूर्ती झाडाखाली, पदपथांवर किंवा इतर ठिकाणी ठेवण्याची गरज उरणार नाही.
३) नद्या आणि पर्यावरणाचे संरक्षण
योग्य व्यवस्थेमुळे नैसर्गिक जलस्रोतांमध्ये अनियोजित विसर्जन टाळता येईल.
४) नागरिकांसाठी स्पष्ट मार्गदर्शन
तुटलेल्या मूर्तींचे काय करावे याबाबत नागरिकांमध्ये असलेली संभ्रमाची स्थिती दूर होईल.
५) नागरी आणि सांस्कृतिक जबाबदारीची जाणीव
श्रद्धा आणि पर्यावरणपूरक जबाबदारी यांचा सुंदर समतोल साधला जाईल.
कायमस्वरूपी मूर्ती समर्पण केंद्रे उभारणे हे श्रद्धा आणि नागरी जबाबदारी जपण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल ठरू शकते. आपण ज्या भक्तिभावाने मूर्ती आपल्या घरी आणतो, त्याच सन्मानाने आणि आदराने त्यांना निरोप देण्याची व्यवस्था निर्माण करणे ही आपल्या सर्वांची सामूहिक जबाबदारी आहे, असेही सचिन भोसले यांनी नमूद केले. 🙏
(Grievance Redressal – IT Rules 2021)
क्राईम महाराष्ट्र लाईव्ह न्यूज (Crimemaharashtra.live) हे केंद्र सरकारच्या माहिती तंत्रज्ञान नियम, २०२१ (IT Rules 2021) च्या नियम १८ अंतर्गत नोंदणीकृत आणि नियमांचे पालन करणारे अधिकृत डिजिटल न्यूज पोर्टल आहे. आमच्या पोर्टलवर प्रसिद्ध झालेल्या कोणत्याही बातमी, लेख किंवा मजकुराबाबत आपल्याला काही आक्षेप किंवा तक्रार असल्यास, आपण आमच्या मुख्य तक्रार निवारण अधिकाऱ्यांकडे लेखी नोंदणी करू शकता.
कायदा आणि नियमांनुसार आपल्या तक्रारीची २४ तासांच्या आत दखल घेऊन १५ दिवसांच्या आत त्याचे निवारण केले जाईल.
📌 मुख्य तक्रार निवारण अधिकारी (Level 1):
अधिकारी: आमीर मोहम्मद शेख (Editor & Publisher)
वेबसाईट: https://crimemaharashtra.live
अधिकृत ईमेल: crimemaharashtra.live@gmail.com
Info@crimemaharashtra.live
कार्यालयीन पत्ता: पुणे, महाराष्ट्रIn accordance with Rule 11(2)(a) of the Information Technology (Intermediary Guidelines and Digital Media Ethics Code) Rules, 2021, any person having a grievance regarding the content published on Crimemaharashtra.live may send their complaint to the designated Grievance Redressal Officer.
Grievance Officer: Amir Mohammad Shaikh (Editor & Publisher)
Website: https://crimemaharashtra.live
Official Email: crimemaharashtra.live@gmail.com
Address: Pune, Maharashtra, India.
Note: Please ensure that your complaint includes the specific URL of the news article, the date of publication, and a clear description of the grievance along with supporting documents. All grievances will be acknowledged within 24 hours and resolved within 15 days.,
