पुणे, दि. २४ एप्रिल २०२६ — पुणे शहर पोलीस आयुक्तालयातर्फे युवकांमधील वाढत्या व्यसनाधीनतेच्या समस्येवर प्रकाश टाकणारा आणि त्यावरील उपाययोजनांचा मार्ग दाखवणारा ‘SAIYAM: The Status of Vulnerability to Addiction’ हा पहिला शहरव्यापी अभ्यास अहवाल आज प्रकाशित करण्यात आला. 
हा अहवाल पुणे शहर पोलीस आयुक्त श्री. अमितेश कुमार यांच्या हस्ते प्रकाशित करण्यात आला. यावेळी पोलीस उप आयुक्त (गुन्हे) श्री. रंजीत पाटील, तसेच तात्यासाहेब रामनाथ सेवा ट्रस्ट, प्रशा मानस संशोधन विभाग (ज्ञान प्रबोधिनी) यांचे प्रतिनिधी, संचालिका डॉ. अनया लवकरे, श्री. अनिल मुंडडा आणि इतर मान्यवर उपस्थित होते.
📊 अभ्यासाची व्याप्ती आणि निष्कर्ष
पुणे शहरातील शैक्षणिक वर्ष २०२४-२५ दरम्यान हा अभ्यास करण्यात आला. यामध्ये १३ ते २२ वयोगटातील ४५८५ किशोरवयीन आणि तरुणांचा सहभाग होता, तसेच ११ पेक्षा अधिक पालक, शिक्षक, समुपदेशक आणि तज्ज्ञांशी संवाद साधण्यात आला.
अहवालातील महत्त्वाचे निष्कर्ष पुढीलप्रमाणे —
प्रत्येक ५ पैकी १ किशोरवयीन मुलगा किमान एकदा पदार्थ सेवन करतो.
४०% विद्यार्थ्यांनी तंबाखूचे दुष्परिणाम माहिती असूनही वापर केल्याचे सांगितले.
२०% विद्यार्थ्यांच्या परिसरात ड्रग्स सहज उपलब्ध असल्याचे आढळले.
डिजिटल वापराचे व्यसन वाढत असल्याची स्पष्ट चिन्हे दिसतात.
२०-२२ वयोगटातील जवळपास ४०% युवक दररोज ३ ते ६ तास स्क्रीन टाइममध्ये घालवतात.
⚠️ व्यसनाधीनतेची कारणे व धोके
अहवालानुसार, तंबाखू, मद्य, ड्रग्स, डिजिटल माध्यमे यांचा अतिवापर ही प्रमुख व्यसनाची कारणे असून,
मित्रपरिवाराचा दबाव
मानसिक तणाव
कुटुंबातील संवादाचा अभाव
ही मुख्य कारणे असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
🗣️ पोलीस आयुक्तांचे मत
पोलीस आयुक्त श्री. अमितेश कुमार यांनी सांगितले की,
“तरुणांचे संरक्षण करण्यासाठी शाळा, कुटुंब आणि समाज या सर्वांनी एकत्रितपणे काम करणे अत्यावश्यक आहे. प्रतिबंधात्मक उपाययोजना आणि जनजागृती वाढवणे ही काळाची गरज आहे.”
🤝 पुढील कृती आराखडा
शाळांमध्ये विशेष जनजागृती मोहिमा राबविणे
पालक व शिक्षकांसाठी समुपदेशन कार्यक्रम
व्यसनमुक्तीसाठी समुदाय पातळीवर उपक्रम
पोलीस प्रशासन व सामाजिक संस्थांचा संयुक्त सहभाग
तात्यासाहेब रामनाथ सेवा ट्रस्ट आणि प्रशा मानस संशोधन विभाग यांच्या सहकार्याने पुढील काळात अधिक व्यापक उपक्रम राबवले जाणार असल्याचे सांगण्यात आले.
📌 महत्त्वाचा संदेश
हा अहवाल केवळ आकडेवारी नसून, पुणे शहरातील युवकांमध्ये वाढणाऱ्या व्यसनाधीनतेविषयीचा इशारा आणि कृतीचा मार्गदर्शक दस्तऐवज आहे. प्रतिबंधात्मक उपाययोजना राबवून समाजाने या समस्येला गांभीर्याने हाताळण्याची गरज अधोरेखित करण्यात आली आहे.
(Grievance Redressal – IT Rules 2021)
क्राईम महाराष्ट्र लाईव्ह न्यूज (Crimemaharashtra.live) हे केंद्र सरकारच्या माहिती तंत्रज्ञान नियम, २०२१ (IT Rules 2021) च्या नियम १८ अंतर्गत नोंदणीकृत आणि नियमांचे पालन करणारे अधिकृत डिजिटल न्यूज पोर्टल आहे. आमच्या पोर्टलवर प्रसिद्ध झालेल्या कोणत्याही बातमी, लेख किंवा मजकुराबाबत आपल्याला काही आक्षेप किंवा तक्रार असल्यास, आपण आमच्या मुख्य तक्रार निवारण अधिकाऱ्यांकडे लेखी नोंदणी करू शकता.
कायदा आणि नियमांनुसार आपल्या तक्रारीची २४ तासांच्या आत दखल घेऊन १५ दिवसांच्या आत त्याचे निवारण केले जाईल.
📌 मुख्य तक्रार निवारण अधिकारी (Level 1):
अधिकारी: आमीर मोहम्मद शेख (Editor & Publisher)
वेबसाईट: https://crimemaharashtra.live
अधिकृत ईमेल: crimemaharashtra.live@gmail.com
Info@crimemaharashtra.live
कार्यालयीन पत्ता: पुणे, महाराष्ट्रIn accordance with Rule 11(2)(a) of the Information Technology (Intermediary Guidelines and Digital Media Ethics Code) Rules, 2021, any person having a grievance regarding the content published on Crimemaharashtra.live may send their complaint to the designated Grievance Redressal Officer.
Grievance Officer: Amir Mohammad Shaikh (Editor & Publisher)
Website: https://crimemaharashtra.live
Official Email: crimemaharashtra.live@gmail.com
Address: Pune, Maharashtra, India.
Note: Please ensure that your complaint includes the specific URL of the news article, the date of publication, and a clear description of the grievance along with supporting documents. All grievances will be acknowledged within 24 hours and resolved within 15 days.,
